Dualisme maakt meer kapot dan je lief is...                                  27 december 2004

De Kerstdagen zijn weer voorbij. Nog een paar dagen en dan is ook het jaar 2004 weer verleden tijd. Dit is de periode bij uitstek voor een terugblik op de gebeurtenissen van het afgelopen jaar.  Natuurlijk kijk ik dan ook terug op de politieke ontwikkelingen in ons mooie dorp Oud-Beijerland. Ik constateer de groeiende tegenstellingen tussen de coalitiepartijen en BINT in de tweede periode van de coalitie en de verwijding van de kloof tussen de raad en het college onder invloed van het opgelegde dualisme. Het dualisme waarvan de bedoeling was, dat de politiek en de burger dichter bij elkaar kwamen te staan, maar dat volgens mij juist het tegenovergestelde zal bewerkstelligen. Het dualisme moest op lokaal niveau een afspiegeling zijn van de werkwijze die ook in de Tweede Kamer wordt gehanteerd. 
Waarom eigenlijk die drastische ingreep in het functioneren van de gemeentelijke politiek? 

Waarom moest op lokaal niveau het dualisme toch worden ingevoerd?

- Omdat de kamerleden veel dichter bij de bevolking staan dan gemeenteraadsleden? 
Natuurlijk niet! Juist lokale politici hebben veel meer contacten met de inwoners; op straat, in de bibliotheek, in de kroeg, bij de zwemles van de kleine, op de voetbalclub, noem maar op!

- Omdat de opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen dan hoger zou zijn?
Dat zal in de toekomst moeten blijken. Ikzelf verwacht eerder een daling, omdat de doelstelling van de politiek dichter bij de burger te brengen niet gehaald zal worden dankzij het dualisme, maar eerder ondanks het dualisme. De opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen is overigens niet zo slecht als bij sommige andere. De verkiezingen die wel een stoot adrenaline zouden kunnen gebruiken zijn die voor de weinig tot de verbeelding sprekende organen als de provincie of het Europees parlement.
 
- Omdat de landelijke politiek veel transparanter is dan de lokale politiek? 
Een lachertje! De Tweede Kamer moet voortdurend parlementaire enquêtes organiseren om maar enigszins inzicht te krijgen in het eigen functioneren of dat van de ministeries of andere overheidsinstellingen.

- Omdat het systeem van dualisme goedkoper is?  
Verre van dat! De wethouders maken geen deel meer uit van de raad. Zodra zij hun functie aanvaard hebben, moeten zij vervangen worden door nieuwe raadsleden. 
Waar in het monistische systeem de gemeentesecretaris de raadsleden ten dienste kon zijn, wordt in het dualisme dat deel van zijn functie hem afgenomen en overgeheveld naar een nieuw te benoemen griffier, echter zonder verrekening.
Politieke partijen in de raad hebben in het dualisme recht op een extra fractievergoeding, bovenop de individuele onkostenvergoeding. Talloze boekwerken, folders, werkconferenties en presentaties moesten de duurbetaalde invoering van het dualisme begeleiden.
Democratie is een hoog goed en mag geld kosten, maar mag niet ontaarden in een overgereguleerde, geldverslindende bureaucratie. Ook landelijk heeft het dualisme op dit gebied niet aangetoond een goedkoper alternatief te zijn.

- Omdat door het dualisme het debat in de raad interessanter en spannender voor de burger is?
De raad moet de kaders aangeven en besturen op hoofdlijnen. Dat houdt ook in, dat veel zaken binnen die kaders en hoofdlijnen zijn gemandateerd aan het college en niet meer ter besluitvorming, maar uitsluitend ter informatie aan de raad worden voorgelegd.
De agenda's van de raadsvergaderingen waren vooral het afgelopen jaar niet echt opwindend te noemen; dit jaar moest ik meermalen constateren, dat de agenda akelig leeg was. Akelig leeg was meestal ook de publieke tribune, op de enkele ambtenaar, het burgerlid of de vaste koffieklant na. Geen inhoud, geen debat, geen publiek.
Soms was er wèl een agendapunt dat de aandacht en publiek trok. Dat was dan een onderwerp, waar enkele coalitiepartijen de dualistische schoen wel heel opzichtig aangetrokken hadden en zich profileerden als een oppositiepartij. Als voorbeeld noem ik hier de discussie over de onderwijsvernieuwing, waarbij het feit van de enorme over-investering in het onderwijs, volledig werd ondergesneeuwd onder de profileringsdrang van twee coalitiepartijen. Interessant en spannend voor de belanghebbende toeschouwer? Zeker! Bestuurlijk verantwoord in een tijd van bezuinigingen? Zeker niet! Stimulerend voor een goede synergie binnen de coalitie? Absoluut niet!


- Omdat er in het dualisme minder sprake is van achterkamertjespolitiek? 
Achterkamertjespolitiek houdt in dat er iets buiten de democratische procedures om wordt besloten. Op lokaal niveau zou het kunnen gaan om de toekenning van bepaalde gemeentelijke opdrachten. Die uitvoeringsbevoegdheid van een bestuurder is in het dualisme juist nog meer aan het college gemandateerd. Ten onrechte wordt de term soms gebruikt door mensen, die hun zin niet krijgen. Vaak heeft achterkamertjespolitiek ook te maken met een ander landelijk fenomeen: kruiwagenpolitiek. Bij een gedwongen vertrek van een politicus/bestuurder wordt meestal binnen korte tijd wel een andere goed betaalde plek voor hem/haar gevonden of gecreëerd. 
Ik durf te stellen, dat het dualisme zeker geen vermindering van de achterkamertjespolitiek heeft bewerkstelligd.
Wat het dualisme wèl heeft veroorzaakt in Oud-Beijerland is een verminderde communicatie tussen de coalitiefracties en het college. In het gedwongen dualistische harnas van de scheiding tussen raad en college gingen beide vertegenwoordigingen steeds meer hun eigen weg; misschien wel om niet beschuldigd te worden van achterkamertjespolitiek, wanneer een wethouder zou worden gezien bij een vergadering van zijn fractie; misschien wel vanwege het blindelings volgen van de dualistische regeltjes; misschien wel uit pure gemakzucht van wethouders en/of fracties of misschien wel vanwege persoonlijke ambities of profilering.
Waar in de eerste periode de coalitiepartijen nog één front vormden, was er in de tweede periode steeds meer sprake van individueel partijbelang, waarvoor dan in de raad op opportunistische wijze steun werd gezocht. Weg met de achterkamertjespolitiek! Weg met het overleg! Weg met de onderlinge overeenstemming in de coalitie! In dat opzicht is het dualisme volledig geslaagd.

Al eerder afgelopen jaar werd door BINT een speciale raadsvergadering bijeengeroepen, omdat de informatie van het college over de onderhandelingen met de provincie minimaal was en allerlei geruchten de ronde deden. De colleges waren op pad gestuurd met het HOP als onderhandelingsinstrument, het kader.
Plotseling lag daar dan het resultaat: het Afsprakenkader. Een convenant tussen de gemeenten (lees: colleges) en de provincie over de ruimtelijke inrichting van de Hoeksche Waard, waarbij de kaders van het HOP ruim werden overschreden.
Even plotseling werd het dualisme op de achtergrond geschoven. De raden konden niets meer aan het Afsprakenkader veranderen; alleen maar "ja" of "nee" zeggen, waarbij een negatieve uitspraak onmiskenbaar gekoppeld werd aan de dreiging van een herindeling. Nieuwe feiten werden genegeerd en de provinciale druk werd opgevoerd. BINT uitte meteen al in juni grote bezwaren tegen het Afsprakenkader in de coalitie, wat alleen maar meer druk vanuit het college opleverde om toch akkoord te gaan. Onderzoeken van milieuorganisaties en enquêtes onder de bevolking werden door de coalitie genegeerd. Weg dualisme! Als BINT vraagt om uitstel van de besluitvorming tot na de behandeling in de Tweede Kamer (zoals nu in Binnenmaas is geregeld) en de coalitie zelfs tegemoet komt, door te verklaren dan niet a priori tegen het Afsprakenkader te zullen stemmen, is het dualisme desondanks in alle hevigheid weer bij de andere coalitiepartijen aanwezig en wel in zijn meest opportunistische vorm. De vorm van: "Stuur BINT met een motie het bos in en haal je steun bij de rest van de raad". Als BINT tot tweemaal toe aangeeft zich niet met een kluitje in het riet te zullen laten sturen en waarschuwt zich terug te trekken uit de coalitie, reageert de rest van de coalitie daar onverschillig
op.

Op dat moment zetten de coalitiepartijen de zetels van hun eigen wethouders op het spel, maar zij realiseren zich dat onvoldoende, misschien wel omdat zij denken dat BINT blufpoker speelt.
Als BINT dan uiteindelijk de coalitie in de raad tevergeefs nogmaals de gelegenheid geeft een toenadering te doen, maar door de eigen coalitiepartijen beantwoord wordt met bombastische en demagogische volzinnen over het "prachtige akkoord" met de provincie, is voor BINT de maat vol.

Het is pijnlijk om goede mensen met wie je bijna zeven jaar overwegend vruchtbaar hebt samengewerkt te moeten laten vertrekken. Voorop moet dan ook staan, dat geen persoonlijke motieven aan de breuk ten grondslag liggen, maar uitsluitend politieke.

Het is dan ook betreurenswaardig dat de wethouders die nu hun portefeuille ter beschikking moesten stellen hun gram proberen te halen bij de BINT-wethouder, waar de opportunistische houding van hun eigen fracties in het dualistische bestel voor een verstarring en een breuk in de coalitie hebben gezorgd.

Het is een uitgesproken leugen of een bewijs van politieke blindheid als de coalitiepartijen zeggen de breuk niet te hebben zien aankomen.

De persoonlijke aanval op de BINT-wethouder is niet alleen verwerpelijk wegens het op de persoon spelen, maar tegelijk een ontkenning van het dualisme, ofwel een bevestiging van het zelf niet functioneren in dat bestel.

Zelf heb ik herhaaldelijk mijn bezwaren tegen het dualisme geuit en moeizaam mijn weg in dat systeem gezocht. De voorstanders van het dualisme kunnen dan ook alleen maar tevreden zijn met de ontwikkelingen zoals die in Oud-Beijerland hebben plaatsgevonden.

Geert Jeelof
Fractievoorzitter BINT

Terug naar boven


Eens in de vier jaar kunt u tijdens de gemeenteraadsverkiezingen uw stem laten horen 
en invloed op de politiek uitoefenen.
U kunt tijdens die vier jaar ook voortdurend actief deelnemen aan de besluitvorming in ons dorp.

Klik hier voor uw vragen of opmerkingen
Wilt u actief deelnemen aan de discussie en/of de besluitvorming?
Stuur dan een e-mailtje of bel een BINT-raadslid.
 


| Home |

 Copyright © BINT 2000 - 2004
Overname met bronvermelding toegestaan.
webmaster@binternet.nl